In aanloop naar het komend debat over de zorg- en welzijnsakkoorden IZA en AZWA op 1 juli aanstaande, stuurde de landelijke huisartsenvereniging (LHV) een brief (hier/hier/hier) aan de Vaste Kamercommissie van VWS met daarin informatie wat al is bereikt en wat vervolgens vraagt om monitoring. Daarnaast geeft de LHV in de brief adviezen over opgaven die juist nu meer beleidsmatige inzet vragen. Zij stellen de politiek hierbij vier concrete vragen (zie verder in deze brief!).
In deze blog ga ik in op twee aspecten uit deze LHV-brief. De tekstafbeelding onder de blogtitel beschrijft de door de LHV genoemde drie aandachtspunten.
Het eerste te bespreken aspect bij toegankelijkheid huisartsenzorg betreft de bekostiging: afbeelding 2…
Aspect 1: Adequate bekostiging
Voor huisartsenzorg is adequate bekostiging een randvoorwaarde voor toegankelijkheid (huisarts/burger) en praktijkvoering (huisarts). Een dag voor de commissievergadering (op 30.06.2026) komt de Zorgautoriteit met nieuwe tariefbesluiten, waarover mij niets bekend is. Maar waarover de Stichting De Bevlogen Huisartsen, inclusief een PowerPointpresentatie, recent al nuttige informatie gaf (hier).
Terecht spreekt de LHV in hun brief aan de Kamercommissie de hoop uit dat de NZa bij deze nieuwe tariefberekeningen ook toekomstscenario’s mee zal nemen. Dat zou dan een keerpunt zijn in de handelswijze van de toezichthouder. Daarbij kan ook de NZa zich manifesteren als een lerende organisatie, al dan niet in opdracht van de bestuursrechter (blog/blog).
Bewindspersonen en Kamerleden zijn overigens medeverantwoordelijk (blog) of het pad van de toekomst daadwerkelijk bij openbaarmaking van huisartstarieven op 30 juni, inclusief de daaropvolgende zorgcontractering 2027, wordt/is bewandeld én bewandeld blijft worden.
Alle 8 stappen van het bekende uitvoeringsplan kunnen transparant worden beschreven: het gaat om de logica en het onderlinge verband binnen het structuurframe van uitvoering, niet zo zeer over de acht losse onderdelen ervan. Tariefduiding kan dus niet plaatsvinden zonder de band te beschrijven met de vorige stappen van het plan.
Op bovenstaande afbeelding 2 is (door mij) het item van huisvesting bij de adequate bekostiging ondergebracht. De LHV benoemt het als een apart item en meldt dat “diverse partijen” hierbij betrokken zijn. Dat zal velen als muziek in de oren klinken, maar bij mij niet. Als huisartsenzorg verzekerde zorg is in de basisverzekering, vallen kosten onder de Zorgverzekeringswet en horen ook de reguliere huisvestingskosten in tarieven en contracten zichtbaar en afdoende gecompenseerd te zijn. Ofwel, bij financiering van de kosten huisvesting ligt de bal bij verantwoordelijken. Allereerst de inkopende zorgverzekeraars en als de Zorgautoriteit meent de basiszorgtarieven zelf voor 100% te moeten blijven vaststellen, ook bij hen. Hoe meer partijen betrokken, hoe ondoorzichtiger de verantwoordelijkheidsdeling en uiteindelijk hoe mistiger de uitkomst.
Al bij mijn eigen eerste onderhandelingen destijds met zorgverzekeraars werd mij gemeld dat verzekeraars “niet in stenen gaan investeren”, maar uitsluitend goede zorg willen inkopen.
Decennia later zijn huisartsen nu geconfronteerd met de gevolgen (zie beroepsschrift Bevlogen Huisartsen en hun bericht inclusief de PowerPointpresentatie). Waarbij de LHV in de commissiebrief meldt “dat bijvoorbeeld nieuwbouwplannen met betaalbare huisvesting voor huisartsen om die reden (de oververhitte huizenmarkt) financieel niet haalbaar zijn.” Daarbij, als het zorgbudget (dan) vanwege de “huizenmarkt” ontoereikend is, de mate waarin is te berekenen, ligt de verantwoordelijkheid ook bij het kabinet (blog)!
Het ministerie kan rekenen, kan zelfs ingrijpen en moet niet steeds wegkijken of het huisvestingsprobleem van huisartsen bij anderen (verzekeraars/NZa/gemeenten/huisartsen) op het bord leggen.
Aspect 2: Samenwerking huisarts – GGZ- sociaal domein
Als de samenwerking tussen huisartsenzorg enerzijds en anderzijds zorg uit de GGZ en het sociale domein ontoereikend is, dan is het een goede zaak hier in IZA (2022) aandacht aan te besteden.
Vaak wordt gezegd dat “regeren vooruitzien is”. Maar het is ook zaak om met regelmaat eens achterom te kijken om te zien waar en waarom het met deze samenwerking binnen de drie domeinen niet goed is gegaan. Al in de vorige eeuw waren er namelijk goede afspraken mogelijk tussen huisartsenzorg, eerstelijnspsychologen en maatschappelijk werkenden, veelal met voortgezette opleiding. De overleglijnen waren kort, wachtlijsten bestonden amper. Dat er een correlatie en/of interactie bestaat tussen medische, mentale, functionele en sociale problemen is toch ook al lang bekend.
Om te beginnen bijvoorbeeld met het noemen van de beschouwingen van Frans Huygen (hier) uit de vorige eeuw. En anno nu bijvoorbeeld te eindigen met het noemen in haar boek van de 6 lekken door Marjet Veldhuis, allen met consequenties voor de zorg (“Heilige Zorghuisjes, deel 2”, 1e druk juni 2026, hfst. 11). En alle tijd ertussen, door velen beschreven: de noodzaak van samenwerking tussen domeinen is daarom niet nieuw en hoeft ook niet als zodanig, soms zelfs als ‘innovatie’, gepresenteerd te worden. Passende integrale persoonsgerichte zorg is van allen tijden en staat niet ter discussie.
Bij samenwerking met andere disciplines kan voor huisartsenzorg de inzet van praktijkondersteuning onmisbaar zijn. Soms zijn er problemen om uitvoering van samenwerking tussen het huisartsenteam en anderen gestalte te geven (zie ook Zorgvisie, 26 juni 2026 + Zorgvisie, 22 juni 2026). Citaat uit het aangehaalde recente NIVEL-rapport (NIVEL, 22 juni 2026): “Gelijkwaardigheid binnen het samenwerkingsverband, een duidelijke, gedeelde visie en continuïteit van aanspreekpunten worden onder andere gezien als succesfactoren voor versterkt samenwerken. Ervaren knelpunten op de weg naar meer samenwerken zijn onder andere het ontbreken van structurele financiering, het ongelijke speelveld en tegenstrijdige belangen tussen eerstelijns partijen en de afstemming over regio-indelingen (einde citaat).”
Wat betreft specifiek de problemen bij inzet van praktijkondersteuning, niet alleen bij samenwerking, verwijs ik slechts naar de start (1999) van de ondersteuning met de onterechte koppeling aan doelmatig voorschrijven (hier/hier), de reden tot oprichting (2022) van Stichting Bevlogen Huisartsen (hier) en de recente ophef (2026: hier/hier/hier + blog/blog) over het vermeende effect van praktijkondersteuning GGZ, zonder reflectie op de werkelijke reden van invoering. Destijds is steun in de praktijk voor mentale zorg, huisartsenzorg breed, alleen met interventie van een bestuursrechter tot stand gekomen en niet door reguliere contractering (ECLI:NL:CBB:2016:321, 3 november 2016 en eerder ECLI:NL:CBB:2015:370, 1 december 2015).
Wie samenwerking passend vindt, biedt de mogelijkheid ook praktijkondersteuning voor de praktijkhouder op passende (individuele?) wijze te bespreken en zo nodig mogelijk te maken.
Tot slot
Zoals gemeld zal de NZa op dinsdag 30 juni besluiten publiceren over huisartsentarieven van de laatste jaren, inclusief de wettelijke plicht dat dan te doen voor tarieven 2027. Stichting De Bevlogen Huisartsen meldt hierover op 24 juni 2026: “Of het besluit voldoende zal zijn, weten we pas zodra het er ligt. Onze inschatting op basis van de afgelopen periode is dat het structurele probleem onder de tarieven niet zal worden opgelost.”
Op zijn allerminst zal dat betekenen (blog) dat aan de agenda van de Vaste Kamercommissie over IZA/AZWA, een dag later op 1 juli, alvast een punt van orde aan de agenda kan worden toegevoegd. Daarna is de beroepsgroep aan zet het tariefbesluit te duiden in de geest van de uitspraak van de bestuursrechter (hier) en de noodzakelijke voorwaarden bij praktijkvoering.
De drie plaatjes in de tekst komen uit de LHV-brief van 19 juni 2026.
Eerdere blogs over bekostiging, tariefstelling en contracten huisartsenzorg
22.02.2023: Kostenvergoeding huisvesting huisartspraktijk vraagt nieuwe berekening (IZA/PKO)
02.03.2023: Leiden afspraken integraal zorgakkoord tot beter resultaat (1)? (transitie/govern./prev./OECD)
21.03.2023: Staan huisartsen op scherp richting hun nieuwe bekostiging? (PKO22, IZA, contract)
04.04.2023: Zélf richting geven aan sturing zorgaanbod en bedrijfsvoering (Commercie,PKO,IZA etc.)
07.04.2023: Rapport “De basis op orde”, nu voortgang aan IZA-thematafel 1e lijn (RVS-IZA/OECD)
18.04.2023: Zware verantwoordelijkheid voor regionale organisatie bij ouderenzorg (KWO-Wlz)
24.04.2023: Aspirant huisartsen formuleren in Manifest 3 hoofdboodschappen (LOVAH,10puntenplan)
08.05.2023: Behoud van kernwaarde continuïteit als baken van vooruitgang (commercie/ketens-contract)
16.05.2023: Proactief toezicht budgetkader huisartsenzorg niet onmogelijk (-154 mln.in 2022)
27.05.2023: Huisartsen stellen beroep in bij hoogste rechter economisch bestuursrecht (CBb)
01.06.2023: Verander inzet Wtza: naar selectief alléén op specifieke indicatie (maatsch.verantwoord.)
05.06.2023: LHV beroept zich bij MTVP-bekostiging op ‘afspraak = afspraak’ (IZA tekenvoorw.)
08.06.2023: Zorgkloof huisartsenzorg niet oplosbaar met aanpassing opleidingscapaciteit
13.06.2023: Zorgcontractering is complex gemaakt (1) (IZA, transformatie, beoordelingskader, ongelijkwaardig)
15.06.2023: Zorgcontractering is complex gemaakt (2) (minister spoorboek, nieuwe Handreiking contract)
19.06.2023: Zorgcontractering is complex gemaakt (3) (bijdragen advocaatkantoren contract)
22.06.2023: Zorgcontractering is complex gemaakt (4) (NZa monitor contractering 2022)
03.07.2023: Praktijkmanagement in de huisartsenpraktijk (7) (de input voor cursist en docent)
08.07.2023: Ontknoping MTVP-bekostiging huisartsenbasiszorg doet geen recht aan urgentie
21.07.2023: Nieuwe contractinstructies toezichthouders richting brancheorganisaties (acm/nza)
25.08.2023: Oordeel toezichthouders private equity in huisartsenzorg laat te lang op zich wachten
29.08.2023: Leiden afspraken integraal zorgakkoord tot beter resultaat (2)?(consultant/ELZ)
11.09.2023: Zet in IZA primaire zorg centraal, niet het schaalniveau van organiseren (regio))
18.09.2023: De paarse krokodil blijft fier overeind (Ledenpeiling LHV + schamel resultaat van 25 jaar)
30.10.2023: Huisartsen strijden terecht voor rechtvaardiger tarief basiszorg (CBb/beschikking)
02.11.2023: Stop verplichting intern toezicht op basis van medewerkerscriterium (Wtza/onnodig)
06.11.2023: Ook bij nieuwe ZZP-wet blijft schijnzelfstandigheid een risico (nieuw = inbedding)
06.12.2023: Passend contract ook in IZA-tijdperk moeizaam te realiseren (rechtszaken/betaaltitel)
22.12.2023: Bestuursrechter dwingt NZa huisartstarieven nader te herijken (CBb/’kostendekkend’)
08.01.2024: Laat verschil bekostiging 1e en 2e lijn geen spelbreker zijn in samenwerking
15.01.2024: Financiële staat: vraag/antwoord (18) (over consequenties verschil bekostiging 1e en 2e lijn)
27.02.2024: Kanttekeningen bij visie eerstelijnszorg 2030 (historie, regio, GR, AMW, gemeente)
13.03.2024: Beperkt toezicht geeft huisartsenzorg leverende bedrijfsketens veel vrijheid (NZa)
18.03.2024: Zorg voor ONI en NONI (Zorgplicht ZV/maatregel NZa/NHG bouwblok organisatie)
16.04.2024: Naast zorgverleners ook wetgever, toezichthouder, inkoper aan zet bij invulling medische Wlz-zorg
22.04.2024: Praktijkperikel: “De huisarts en Wlz in de praktijk van alledag” (huisarts + beschouwing)
25.04.2024: Te beschouwen thema’s bij commerciële bedrijfsketens huisartsenzorg (ingreep IGJ)
15.05.2024: Herijking inkomenscomponent praktijkhoudend huisarts op veel punten onduidelijk
24.05.2024: Beleidsmotto “Thuis als het kan”. Hoe wordt dat bepaald? (budget/pers./extramuraal/MGZ)
11.06.2024: Tussentijdse evaluatie Integraal Zorgakkoord roept vraag op: hoe nu verder?
25.06.2024: Financiële staat: vraag/antwoord (19) (n.a.v. tussentijdse evaluatie Integraal Zorgakkoord)
04.07.2024: Uitkomst kostprijsonderzoek huisartsenzorg onder de maat (4e PKO NZa idem methode)
10.07.2024: Faillissement Co-Med noodzaakt tot scherper blik op organisatie en uitvoering zorg
27.08.2024: Uitkomst kostenonderzoek huisartsenzorg sluit niet aan op praktijkvoering (2024)
10.09.2024: Nieuws over beoordeling arbeidsrelaties raakt ook huisartsenzorg (Vbar/Handhaving)
25.10.2024: Zand erover? (Artikelen NRC over Co-Med, nu hoe verder: met HAZ met PE en met commercie?)
29.10.2024: Een regionaal samenwerkingsverband eerste lijn: wens of noodzaak? (ELZ-RESV)
09.12.2024: Promovendus ziet financiële risico’s doorgeschoven worden naar zorgorganisaties
20.12.2024: Oplopend tekort zorgpersoneel. Juist nú bezuiniging op opleidingen?… (begroting)
28.12.2024: Proefschrift: inkoop huisartsenzorg richten op samenwerking, minder op concurrentie (K.Stolper)
23.01.2025: Voor “iedereen een huisarts”? Dat impliceert zorginkoop met passend contract
08.02.2025: Huisarts: “we hebben vertrouwen en helpende handen nodig, niet nog meer toezichthouders” (Wtza/jr.verantw.plicht)
14.02.2025: Verouderde wetgeving rond tuchtrecht steunt niemand (uitspraken/evaluatie aanstaande)
18.02.2025: Maak voor palliatieve zorg (thuis) één landelijk dekkende regeling (dwalen i/e regelwoud)
04.03.2025: De huisartsenweg naar morgen (TV/VTV-2024/Kamervragen/Stand vd Zorg 2024)
29.03.2025: In afwachting van AZWA (het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord/ + IZA/sociaal domein)
08.04.2025: Urgentie aanpak (dis)continuïteit huisartsenzorg is geboden (Rekenkamer/Visie/Oratie)
02.05.2025: Systeemfouten kostenonderzoek staan juiste tarifering huisartsenzorg i/d weg
03.06.2025: Budgetonderschrijding IZA-sectoren vooral zichtbaar bij wijkverpleging (€€Rijk/AR)
11.06.2025: Hoofdlijnenakkoord ouderenzorg biedt oudere Wlz-verzekerde (veel) onzekerheid
22.07.2025: Ook in AZWA worden scherpe beleidskeuzes vooruitgeschoven (BO/21 partij/30 pnt.)
28.07.2025: Ondertekenen AZWA in instabiele tijd is een dilemma (1) (financieel/veel contextitems)
16.08.2025: Regel financiering organisatie/infrastructuur eerste lijn via werkvloer (RESV/wijkzorg)
09.09.2025: Ondertekenen AZWA in instabiele tijd is een dilemma (2) (financieel/veel contextitems)
24.09.2025: Praktijkondersteuner ouderenzorg is geen robot (Module oudere, dan geen ketenzorg)
29.09.2025: De dag dat de hoogste bestuursrechter zich buigt over tarieven huisartsenzorg (CBb)
06.10.2025: Evaluatie topambtenaren: commerciële huisartsenzorg niet ten principale afgewezen
14.10.2025: Tweede Kamerverkiezingen: eerstelijnszorg c.q. huisartsenzorg (3)
29.10.2025: Mantelzorg en professionele zorg zien de grens van hun zorg (arbeidsmarkttekorten)
04.11.2025: Formalisering meedenkadvies start met kleine budgetoverheveling (van HAZ –> MSZ)
10.11.2025: Analyse kostendata alleen zinvol i.c.m. gelijktijdige beleidswijziging (databank ZiN)
18.11.2025: CBb uitspraak tarieven huisartsenzorg nog steeds niet in orde (dus herberekenen)
12.01.2026: Kantelpunt van het praktijkhouderschap (Tekort/UMCG/LHV-onderzoek/8 stappen/CBb)
16.02.2026: De zorgafhankelijke burger verdient meer dan systeemdruk (Wlz/Modelovk/MGZ)
15.04.2026: Hoe het ZZP-debat de kern van problemen in de huisartsenzorg beïnvloedt (DBA)
09.06.2026: ‘Wij gaan niet over tarieven‘ is geen houdbaar antwoord meer (CBb-VWS-NZa-ZN)