In deze blog staan veel financiële bedragen. Het gaat allereerst om de Rijksbegroting 2027 van het ministerie van VWS, zoals deze is gepresenteerd op de recente Prinsjesdag.
Wat is er in deze begroting over huisartsenzorg (HAZ) te vinden? In de afbeelding onder de blogtitel is te zien dat in de Rijksbegroting VWS 2027, pg. 176, dd. 15 september 2026, het budget HAZ is gescheiden van het budget multidisciplinaire zorg (MDZ). Voor 2027, zie kolom 4, bedraagt het budget HAZ €5,162 mld., zijnde 7% van de totaal begrootte kosten 2027 van de Zorgverzekeringswet (€73,3 miljard). Daarmee moet voor komend jaar als stap 5 van het 8-stappen uitvoeringsplan de HAZ worden geleverd. Met dat bedrag moet zowel vorm worden gegeven aan bekostiging (6), tarifering (7) als aan contractering (8). Het budget is iets groter in vergelijking met het destijds voor 2027 in AZWA overeengekomen HAZ-budget van €5,086 mld. (AZWA, 3 juli 2025, pg.101).
Valpreventie en Thuisarts.nl
Op pg.200 staan de gedetailleerde bijstellingen ten opzichte van eerdere begrotingen, zoals eenmalig voor 2027 een plus van €9 mln. voor ontwikkelen en aanbieden van valpreventieprogramma’s.
Daarnaast worden per 2027, in overeenstemming met de afspraken in het AZWA, de structurele financiering van de borging en doorontwikkeling van Thuisarts.nl geregeld via de contractering door zorgverzekeraars. 50% van het benodigde budget komt van de medisch-specialistische zorg (MSZ) en 50% vanuit de HAZ. Deze borging en doorontwikkeling van dit betrouwbare medium is een gunstige wending in een tijd van veel desinformatie in media over medische ontwikkelingen (hier/hier + blog uit 2020).
Daarnaast is informatisering één van de vier beleidssporen om primaire preventie handen en voeten te geven (blog).
Consequentie van budgetonderschrijding
Minder goed punt (pg.201), citaat: “conform de afspraken van AZWA kunnen bij onderschrijding de budgettaire kaders van iZA-sectoren meerjarig worden bijgesteld in de begroting van VWS. Bij de huisartsenzorg is dit deels gebeurd.” In Tabel 82 op pg.209 is te zien dat vanaf 2026 een neerwaartse bijstelling van -€60 mln. is, die samenhangt met onderschrijding. Zoals bekend, is er nooit trekkingsrecht geweest op een budget. Inkopende verzekeraars zullen altijd proberen onder het mom van ‘betaalbaarheid’ de kosten bij het contract (stap 8) te drukken. Het bedrag wat is onderschreden is definitief weg voor de HAZ. Dit is zeker een ‘weinig verrassende’ bevinding (LHV, 15 september 2026)?
Opleiden physician assistants (PA) en verpleegkundig specialisten (VP)
Op pg.103 is te lezen dat voor het extra opleiden van PA en VP in de huisartsenzorg in 2027 een bedrag van €3 mln. beschikbaar is. Citaat: “deze middelen zijn beschikbaar gesteld in het kader voor meer tijd voor de patiënt (MTVP) in de huisartsenzorg.”
MTVP-budget ingezet voor ander beleidsintensivering
Op pg.242 t/m pg.244 is te lezen…
- Middelen MTVP worden ingezet voor het structureel dekken van het ingediende amendement ten behoeve van de beschikbaarheidsbijdrage Mobiel Medisch Team.
- Middelen MTVP worden ingezet voor het structureel dekken van het programma IV IZB. Wat dit specifieke programma is, is te lezen in een Kamerbrief van een van de vorige ministers (Kamerbrief, 21 januari 2026). IZB = Informatievoorziening Infectieziektebestrijding. Citaat minister in deze brief: “ik kan uw Kamer melden dat de structurele financiering op orde is gebracht door hiervoor 23,7 mln. per jaar structureel beschikbaar te stellen op de begroting van het ministerie van VWS”.
- Nu is te lezen: “Het resterend budget MTVP wordt benut voor beleidsmatige intensiveringen. Dit loopt op tot €23,2 mln. structureel.”…
Conclusie Rijksbegroting en HAZ
Mijn conclusie: de Rijksbegroting wordt voor huisartsen voor 2027 begroot op €5,162 mld. Het huisartsenkader wordt met €60 mln. neerwaarts bijgesteld. MTVP-geld wordt ingezet voor andere beleidsdoelen. Binnen ook MTVP wordt een klein bedrag vrijgemaakt voor opleiding PA en VP.
Gezien de problemen rond toegankelijkheid en continuïteit van huisartsenzorg, en ook de aanhoudende CBb-zaak over tarieven (hier/blog), is het heralloceren van HAZ-budget sowieso een vreemde gang van zaken (doen). Investeringen in praktijkhouderschap en/of huisvesting zijn niet terug te vinden (blog). Ook dat is een opmerkelijke constatering gezien de vele D-items in het bestuurlijk akkoord AZWA binnen het hoofdstuk “Beweging aan de voorkant” (AZWA, pg.60 t/m 76). Of zoals de Rekenkamer deze week stelt (AR, 22 september 2026): “Een goede begroting is de basis voor een doordacht pad van doelen en plannen naar resultaten. Voor concrete toekomstige resultaten is een begroting met duidelijke doelen, concrete plannen, financiële keuzes en een realistisch beeld van de risico’s nodig.”
Zorgkostenontwikkeling en HAZ
Behalve de Rijksbegroting was er deze week ook een update over de kostenontwikkeling van HAZ en MDZ op basis van declaratiedata van de eerste twee kwartalen 2026, met een extrapolatie naar de verwachte kosten van heel 2026. Deze kostendata, verzameld door het Zorginstituut, staan straks vermeld in het Rijksjaarverslag, met de presentatie op Verantwoordingsdag (mei 2027). Daarnaast is de omvang van de zorgkosten een van de bronnen voor weer een nieuwe Rijksbegroting, in dit geval richting 2028. Dit zijn de deze week gepresenteerde zorgkosten (hier allen + hier HAZ)…
Omdat het Zorginstituut hier de budgetten HAZ en MDZ in één overzicht presenteert, moet het eindbedrag van €5,98 mld. uit kolom 6 geschoond worden van de MDZ-kosten van segment 2 en 3. Dan blijken de verwachte HAZ-kosten te zijn: €4,94 mld. Dat is 0,04 mld. ofwel 40 miljoen euro minder kosten dan voorheen voor 2026 in de Rijksbegroting begroot.
Wie doorklikt op “consulten” komt op de volgende pagina terecht, helaas nog zonder gegevens van 2026.
Wat opvalt hier is de bevestiging dat met name de korte visites afnemen. Eerder bracht het NIVEL (hier) al deze bevinding (NIVEL, 8 juli 2026). Een huisarts en sociaal werker beschrijven goed wat hiervan de oorzaken en consequenties zijn (Trouw, 30 augustus 2026).
Minder huisbezoeken door het huisartsenteam is zeker zorgelijk in een tijd dat de vraag naar ouderenzorg niet afneemt en steeds meer verschuift van een zorginstelling naar… thuis (RIVM, 3 september 2026 + hier + hier).
Worden de jaarlijkse overzichtskosten van consulten en visites gedeeld door het in dat jaar geldende verrichtingen tarief (C of V), dan ontstaat een beeld van de werkbelasting. Let wel, het gaat hier om verrichtingen die gedeclareerd kunnen worden. Van niet te declareren arbeid blijven de kosten buiten beeld. Als dan ook de arbeidsduur door de Zorgautoriteit, wat betaling betreft, wordt gemaximeerd (blog), wordt behalve de niet te declareren arbeid ook de arbeidsduur niet op waarde geschat.
Ik hoop met deze blog enig inzicht te hebben gegeven in de waarde van het duiden van begrotingscijfers en de door het Zorginstituut gepresenteerde zorgkosten van HAZ.
Laatste blogs over huisartsenzorg
10.11.2025: Analyse kostendata alleen zinvol i.c.m. gelijktijdige beleidswijziging (databank ZiN)
18.11.2025: CBb uitspraak tarieven huisartsenzorg nog steeds niet in orde (dus herberekenen)
12.01.2026: Kantelpunt van het praktijkhouderschap (Tekort/UMCG/LHV-onderzoek/8 stappen/CBb)
16.02.2026: De zorgafhankelijke burger verdient meer dan systeemdruk (Wlz/Modelovk/MGZ)
15.04.2026: Hoe het ZZP-debat de kern van problemen in de huisartsenzorg beïnvloedt (DBA)
09.06.2026: ‘Wij gaan niet over tarieven‘ is geen houdbaar antwoord meer (CBb-VWS-NZa-ZN)
27.06.2026: Wie sterke huisartsenzorg wenst, moet stoppen met halve oplossingen (CBb/AZWA)
01.07.2026: Conclusie effectonderzoek inzet POH GGZ onvolledig (ESB/Prudon/CBb + minister)
04.07.2026: Huisartsenzorg heen en weer tussen bestuursrechter, NZa en politiek (NZa-tariefbesluit)
12.08.2026: Voorgenomen wijzigingen Wmg niet de zaken met hoogste prioriteit (kosten/aanwijzing)