Op 29 oktober 2025 nemen 27 partijen deel aan de Tweede Kamerverkiezingen. Er staan 1166 kandidaten op de lijsten die dan gekozen kunnen worden.
Verkiezingen horen het feest te zijn van de democratie, immers elke stem telt (mee). Eenieder mag in vrijheid kiezen, samen wordt met deze verkiezing voor samenstelling van de Tweede Kamer een nieuwe volksvertegenwoordiging gekozen. Na de verkiezingen wordt er een kabinet geformeerd, die met een democratisch gekozen meerderheid (meestal) en een regeerakkoord aan de slag kan.
De probleemdossiers stapelen zich inmiddels op, zoals bekend (hier/hier/hier), daarom is er zeker een noodzaak van (samenwerking binnen) een daadkrachtig coalitiekabinet, ook voor de zorg en volksgezondheid.
Kabinetsvorming vindt na de verkiezingen plaats met hulp van instituties (nationaal/internationaal), zodat beleid verantwoord is en in lijn met de laatste stand (‘doen wat nodig is’) op het gebied van geopolitiek, kennis, wetenschap, wetgeving, politieke wensen, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid (etc.).
Dertien jaar geleden deed deze politicus de volgende uitspraak…
Citaat Herman Tjeenk Willink bij zijn afscheid als vicepresident van de Raad van State (Volkskrant, 26 januari 2012)
|
Citaat: “Democratie leidt niet automatisch tot de beste oplossing, maar is wel de beste manier om tot een oplossing te komen. De onzekerheid en het gegeven dat men niet meer weet wat precies de grenzen en de spelregels van de nationale democratische rechtsstaat zijn, hebben hun weerslag op de instituties. Die behoren in onzekere tijden stabilisatoren te zijn, maar staan vanwege diezelfde onzekerheid onder politieke druk.” |
…een uitspraak die, het politieke nieuws nu volgend, nog niets aan actualiteit heeft ingeboet. Bij nieuwe wetsregels is tegenwoordig zelfs een (blijkbaar) niet vanzelfsprekende, daarom expliciet gevraagde toetsing van het wetsvoorstel aan de Grondwet aan de orde.
Dertien jaar na de uitspraak van Tjeenk Willink liet recent SER-voorzitter Kim Putters eenzelfde boodschap horen (Buitenhof, 5 oktober 2025).
In deze blog ga ik in op zorgparagrafen in verkiezingsprogramma’s. Het is ondoenlijk om alle zorgaspecten te bespreken, daarom beperk ik me tot drie blogs met drie thema’s.
In deze eerste blog vandaag komt financiering en organisatie van gezondheidszorg aan bod. Wat willen politieke partijen, wat zijn vigerende adviezen en wat wordt de keuze van de burger?
Elke stem telt…
*Advies de Algemene Rekenkamer (Advies AR, 1 juli 2025)
De Algemene Rekenkamer (AR) geeft begin juli alle politieke partijen advies bij het schrijven van verkiezingsprogramma’s.
Citaat…
|
“In onze onderzoeken naar het functioneren en presteren van de rijksoverheid zien wij een trend. De overheid stelt onduidelijke doelen en vraagt zich vooraf onvoldoende af of wat ze wil ook wel kan. Dan is er bijvoorbeeld genoeg geld, maar lopen plannen spaak door complexe regelingen, of zijn er te weinig mensen om het werk te doen en bereikt de overheid minder resultaten dan vooraf is beloofd. Doelen, uitvoerbaarheid en geld Door in uw programma de balans te bewaken tussen doelen, uitvoerbaarheid en publiek geld kunt u hierin verbetering brengen. Voor een beter functionerende en presterende overheid zijn deze 3 hoofdpunten van groot belang: · Doelen: stel duidelijke doelen voor de korte en de lange termijn · Uitvoerbaarheid: breng de basis op orde · Geld: begroot realistisch In het meegezonden document lichten wij de punten nader toe. Nederlanders willen resultaten zien en een politiek die doet wat ze belooft.” |
Op gebied van de zorg adviseert de AR om niet gepaste zorg, zonder bewezen effect, terug te dringen door deze niet meer te vergoeden. Neem dit ook als uitgangspunt, aldus de AR, voor prijsonderhandelingen met farmaceuten over (zeer) dure geneesmiddelen, zodat alleen kosteneffectieve middelen worden vergoed. Een ander dringend advies betreft vereenvoudiging van administratieve lasten, aanpak van complexiteit van de jeugdzorgketen en aanpak van wachttijden voor behandeling van complexe problematiek in de GGZ.
Tot slot roep de AR op om ambities en “groot denken” gepaard te laten gaan met realistische plannen en inschattingen van uitgaven. De meeste politieke partijen laten hun programma doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB), maar dat is (blijkbaar) geen verplichting (2023 + hier). Op vrijdag 10 oktober volgt de doorrekening van de huidige verkiezingsprogramma’s (CPB, hier). Als een partij geen realistische begroting aan het publiek kan laten zien (advies AR), is er het gevaar van een programma met een hoog Sinterklaasgehalte.
*Advies Sociaal Cultureel Planbureau (SCP, 9 juli 2025)
De oproep van het SCP aan de politiek is het tonen van daadkracht met de komst van realistische oplossingen. Tot de acht urgente maatschappelijke opgaven (SCP) voor de verkiezingsprogramma’s behoort ook de zorg. Citaat: “Maak keuzes voor de zorg voordat de houdbaarheid verder onder druk komt te staan.”
Het SCP benoemt dat “een meerderheid van de mensen vindt dat het de verkeerde kant op gaat met Nederland en verwacht van de politiek dat ze resultaat boekt om problemen in ons land aan te pakken. Het is dan ook belangrijk dat politieke partijen hun keuzes voor Nederland helder uitleggen aan kiezers (einde citaat).”
Ook benadrukt het SCP dat er aandacht moet komen voor het versterken van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Citaat: “Om als samenleving weerbaar te zijn in crisistijd is het belangrijk dat we de sociale samenhang in ons land en in gemeenschappen versterken. Zodat mensen elkaar ontmoeten, leren kennen en in tijd van nood iets voor elkaar willen en kunnen doen.”
Het SCP, net als de AR, waarschuwt politieke partijen voor het maken van onrealistische beloften. In verkiezingstijd is het, aldus het SCP, verleidelijk om meer te beloven dan je kunt waarmaken. Maar dat tast het lage vertrouwen in de politiek (bron) alleen maar verder aan. Burgers verwachten dat de politiek met oplossingen komt voor de complexe uitdagingen in ons land.
*Advies Zorgverzekeraars Nederland (ZN, 8 september 2025 + ZN, 16 september 2025)
De oproep van ZN aan de politiek is om het beleid en de begroting voor de zorg niet voortdurend aan te passen. Waarbij ZN vasthoudt aan de recent overeengekomen agenda van HLO (blog) en AZWA (blog/blog). Citaat: “Zorgverzekeraars vragen de politiek om de komende tijd zeer terughoudend te zijn met grote beloftes en ingewikkelde systeemoplossingen; wachtlijsten en personeelstekorten verdwijnen niet door minder eigen risico of extra geld voor ziekenhuizen. Kies voor structurele maatregelen die echt helpen de druk op de zorg te verminderen; zoals het concentreren van complexe zorg, het bouwen van voldoende woningen voor ouderen, het investeren in een gezonde leefomgeving en betere jeugdzorg (einde citaat).”
*Op persoonlijke titel (1): advies Marcel Canoy (SV, 1 oktober 2025)
Zijn conclusie na het lezen van verkiezingsprogramma’s: “Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel in de politiek. Er is genoeg te kiezen en er zit veel moois in de plannen voor het sociale domein. En nu maar hopen dat die plannen ook eindelijk eens uitgevoerd gaan worden.”
*Op persoonlijke titel (2): advies Mirjam de Rijk (Groene Amsterdammer, 10 september 2025)
Zij pleit ervoor zorgbeleid te maken op basis van nuchtere cijfers.
|
“Vraag mensen naar de grootste maatschappelijke problemen, en de zorg is er geheid één van. Niet omdat ze ontevreden zijn over hoe het nu is, maar omdat ze zich zorgen maken over de toekomst. Bestuurders, politici en media vertellen immers voortdurend dat de zorgkosten de pan uit rijzen, personeel niet te vinden is, en dat er nú iets moet gebeuren. Dat gebeurt ook in de net verschenen verkiezingsprogramma’s. Als er één kloof is tussen bestuurders en burgers, dan is het wel de zorg-kloof. Want burgers vinden juist dat er méér geld naar de zorg moet. Toen het Sociaal en Cultureel Planbureau twee jaar geleden onderzocht wat mensen de grootste prioriteiten vonden voor het nieuwe kabinet, stond bij kiezers van alle politieke gezindten de zorg in de top 5. Maar liefst driekwart van de mensen antwoordde dat er (veel) meer uitgegeven moest worden aan de zorg, en slechts één procent vond dat er minder geld naar de zorg moest. Daarbij was er geen verschil tussen de kiezers van verschillende politieke partijen. De uitweg uit deze zorgkloof is minder ingewikkeld dan het lijkt. Het begint allemaal met nuchtere cijfers. Al zal het niet meevallen om dat wat er decennialang ingepeperd is, los te laten. Hoe de samenleving in negen stappen van de zorgpaniek af komt (einde citaat). |
Een huisarts niet praktiserend, ook emeritus-hoogleraar huisartsgeneeskunde, besteedde er nog een column aan in Medisch Contact (MC, 26 september 2025).
*Op persoonlijke titel (3): Zorg & innovatie, Robert Mouton en Guus Schrijvers (Nieuwsbrief, 1 oktober 2025)
In een fraai artikel van beide redacteuren worden zeven zorgaspecten kort langsgegaan die genoemd worden in de diverse verkiezingsprogramma’s. Dit betreft: samenwerking, de rol van de verzekeraar, de regio wat is dat, regionale budgettering, bijspringen overheid, de bevoegdheid van de minister en regionale ziekenhuizen/SEH’s.
Hun conclusie: “De goede intenties ten spijt, sommige partijen impliceren met weinig woorden grote, fundamentele veranderingen in een haperend stelsel, maar verzwijgen de consequenties en de vraagstukken die die weinige woorden op zijn beurt oproepen. Sommige andere partijen menen op het niveau van het IZA en het AZWA – al gesloten akkoorden – nogmaals te benadrukken dat samenwerking en domeinoverstijging nodig is. Wij blijven van mening dat als er geen nieuwe sturingsfilosofie rond vastgestelde regio’s ontstaat in een veld waarin knelpunten rond personeel en betaalbaarheid (zie alhier) dagelijks groter worden, de politiek goede intenties zal hebben, maar dat het daar ook bij blijft.”
In bijlage 2 van het artikel komen standpunten van politieke partijen over de 7 door beide redacteuren genoemde punten aan de orde.
*Op persoonlijke titel (4): advies Armand Girbes (column Arts en Auto, 6 oktober 2025)
Armand Girbes, internist, intensivist en klinisch farmacoloog schreef dit jaar het boek ‘Zieke zorg’ met als subtitel ‘de uitverkoop van de Nederlandse gezondheidszorg’. Citaat UvA: “Sinds de invoering van marktwerking in 2006 zou de Nederlandse gezondheidszorg beter en goedkoper worden. Maar de praktijk blijkt weerbarstig: ziekenhuizen verdwijnen, patiënten verliezen hun keuzevrijheid en zorgverleners raken uitgeput door eindeloze bureaucratie. “
In een recent column in Arts en Auto doet de auteur enkele duidelijke uitspraken…
|
“De patiënt is nog steeds een product. In de aanloop naar de verkiezingen legt hij de zorg in de partijprogramma’s onder de loep. Hij start met VVD, CDA en D66: “Niets geleerd van de gevolgen van hun eigen beleid. Twintig jaar na de invoering van de gereguleerde marktwerking blijkt vooral één ding: de patiënt is nog steeds een product. VVD, CDA en D66 lijken niets geleerd te hebben van de gevolgen van hun eigen beleid. In 2006 introduceerden zij de zogenoemde ‘gereguleerde marktwerking’. De belofte was eenvoudig: betere zorg voor minder geld. De realiteit: wachtlijsten, bureaucratie en een zorgverzekeraar die op de stoel van de arts is gaan zitten. Wie bepaalt in Nederland nog wat goede zorg is – de arts, of de verzekeraar? Het verkleinen van het basispakket onder het mom van doelmatigheid is geen hervorming, maar een bezuiniging met een door reclamemakers bedacht moreel sausje. Zorg die vandaag nog noodzakelijk is, kan morgen plots ‘niet bewezen effectief’ heten. Zo wordt de patiënt opnieuw een product, een post in een spreadsheet, een kostenpost in plaats van een mens in nood. Het stelsel zelf is het probleem Wat deze drie partijen delen, is hun onvermogen om los te komen van het systeem dat zij zelf hebben ontworpen. Ze erkennen dat de patiënt klem zit tussen regels en rekeningen, maar durven niet te zeggen dat de kern van het probleem het stelsel zelf is. Mijn analyse in het boek Zieke Zorg is hun natuurlijk helemaal ontgaan en ze laten zich liever influisteren door economen, die een – begrijpelijke – economische tunnelvisie hebben met weinig oog voor de betekenis en opbrengsten van de zorg. Twintig jaar na de invoering van de marktwerking is het tijd voor de diagnose dat het huidige gereguleerde-marktwerking-systeem faalt. Niet nóg een staatscommissie, niet nóg een ‘passende zorg’-campagne, maar eerst eens een eerlijk antwoord op de vraag: Wie bepaalt in Nederland nog wat goede zorg is – de arts, of de verzekeraar? Zolang die vraag onbeantwoord blijft, blijft de patiënt product, en blijft de zorg ziek.” |
NB (bron): Onder kabinet-Balkenende II, waren het juist deze drie partijen in de regering ten tijde van aanname van de Zorgverzekeringswet. In deze wet werd bepaald dat iedereen vanaf 1 januari 2006 een basisverzekering zou hebben. Een ander belangrijk onderdeel van de wet was dat iedereen vrije toegang kreeg tot noodzakelijke zorg. Door middel van de Wet op de zorgtoeslag werd een inkomensafhankelijke tegemoetkoming ingesteld, zodat burgers niet te veel van hun inkomen kwijt zouden zijn aan hun zorgverzekering. VVD’er Hans Hoogervorst, destijds minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, was verantwoordelijk voor het invoeren van dit nieuwe zorgstelsel. Ook in hun huidige verkiezingsprogramma’s 2025 pleiten zij voor behoud van het huidige stelsel, al pleit het CDA expliciet voor een staatscommissie (blog) voor aanpassing/hervorming en beschrijft zelfs hun opdracht.
Tot slot
In onderstaande kader staan kort samengevat de punten van vijftien politieke partijen aangaande zorg en stelsel.
In de volgende twee verkiezingsblogs aandacht in de verkiezingsprogramma’s voor preventie (week 42) en eerstelijnszorg c.q. huisartsenzorg (week 43).
Info verkiezingsprogramma’s (financiering/organisatie) zorg en stelsel (alfabetisch)
|
BBB: één wettelijk verplichte basisverzekering met gelijke inhoud en premie. Niet bewezen werkzame zorg moet uit de basisverzekering. Een eenvoudiger zorgstelsel voor zorgpolissen. Ziekenhuizen krijgen een betere vergoeding dan behandelcentra. Ziekenhuizen (spoedeisende hulp, spoedeisende verloskunde en Intensive Care) zijn wezenlijk belangrijk voor de regio. In de bekostiging hoort rekening te worden gehouden met dit regionale belang. Zorg dichtbij verdient steun. Iedereen, waar je ook woont, moet toegang houden tot goede ziekenhuiszorg in de buurt. Daarom richten we een speciaal fonds op ter ondersteuning van regionale ziekenhuizen. Dit fonds biedt financiële ruimte voor noodzakelijke investeringen in personeel, voorzieningen en samenwerking en helpt bij het voorkomen van sluitingen of schaalvergroting die ten koste gaan van de patiënt. ================================================================================================== ChristenUnie: eigen risico blijft, de zorgpremie moet gehalveerd worden en zorgtoeslag moet vervangen worden door een uitkeerbare belastingkorting. Marktwerking hoort niet thuis in de zorg Het leidt tot prikkels die niet passen bij een samenleving waarin we omzien naar elkaar. Afnemende bereikbaarheid in combinatie met winstuitkeringen geeft een toenemend ongemak. Dit betekent ook dat we de aanbestedingsregels uit Brussel voor de zorg loslaten. Aanbestedingen en concurrentie leiden zelden tot betere zorg. Gespecialiseerde privéklinieken die hoogrenderende inkomsten bij de publieke zorgketen weghouden worden afgebouwd, doordat zorgverzekeraars alleen behandeling in ziekenhuizen vergoeden. We houden posten voor spoedeisende hulp en andere vormen van acute zorg beschikbaar in het hele land. Ziekenhuizen, huisartsenposten, ambulancediensten en wijkverpleegkundige SEH inzet in minder dichtbevolkte gebieden krijgen daarvoor extra geld. ================================================================================================== CDA: verlaging eigen risico terugdraaien, maar wel voorstander van tranchering per behandeling. Stoppen met vergoeding niet-gecontracteerde zorg om de groei van het aanbod af te remmen en de zorgverzekeraars aan te moedigen om kosten te drukken en betere kwaliteitseisen te kunnen stellen. De minister krijgt bevoegdheden om concentratie en regionale specialisatie af te dwingen. Laag-complexe zorg vindt plaats in regionale centra. Gelijker speelveld tussen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. Wij willen ons zorgstelsel toekomstbestendig houden en waar nodig hervormen. De Staatscommissie Zorg komt daarom op korte termijn met concrete voorstellen om de zorg betaalbaar, kwalitatief en beschikbaar te houden. We vragen de Staatscommissie te kijken naar de balans tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid, welke zorg door welke wet geregeld moet worden, met name Wlz ten opzichte van de Zvw en/of populatiebekostiging binnen delen van de zorg hieraan kan bijdragen. =================================================================================================== Denk: volledig afschaffen van het eigen risico. Zorg is een basisrecht voor iedereen. Stop met afschalen verzekeringspakket. Door opgelopen zorgpremies, torenhoog eigen risico, dure genees- en hulpmiddelen, mijden mensen zorg vanwege de kosten. Waar geld op verkeerde plekken terechtkomt, willen wij dat het terechtkomt bij de patiënt. Discriminatie in de zorg en gebrek aan cultuursensitiviteit zorgen ervoor dat Nederlanders met een migratieachtergrond soms niet de behandeling krijgen waar ze recht op hebben. Verplichte training in cultuursensitieve zorg voor zorgverleners. Investeringen in tolkdiensten. Meer onderzoek naar gezondheidsverschillen. Toegankelijke zorg in de buurt. In een rijk land horen ziekenhuizen niet om te vallen. Wij willen basisnormen die iedereen een gelijkwaardig recht op zorg bieden en meer geld aan gemeenten geven om dit te realiseren. ================================================================================================== D66: het eigen risico blijft, per behandeling betaal je niet meer dan € 150. D66 wil de Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg, Wet maatschappelijke ondersteuning, Wet publieke gezondheid en de Jeugdwet versimpelen. Via een loket en met een indicatie kunnen mensen voor alle zorg terecht, zodat niemand tussen wal en schip valt. D66 vindt het belangrijk dat de zorg rekening houdt met culturele, sociaaleconomische en persoonlijke verschillen. De drempel tot zorg en voorkeuren voor behandeling kunnen per persoon verschillen, alsook de manier van omschrijven van klachten of symptomen en het ervaren hiervan. Daarom wil D66 een gezamenlijke aanpak met bindende afspraken tussen zorgaanbieders, professionals, zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties. Specialistische zorg concentreren op strategische locaties, tegelijkertijd moet dit hand in hand gaan met sterke regionale netwerken. ================================================================================================== FVD: De zorg in Nederland wordt steeds meer gedomineerd door zorgverzekeraars en bureaucratie. Artsen worden in hun werk beperkt door opgelegde regels en statische indicatoren, terwijl patiënten juist behoefte hebben aan persoonlijke zorg en vrije artsenkeuze. FVD wil dat zorgprofessionals weer de ruimte krijgen om naar eigen inzicht behandelingen voor te stellen, zonder dat verzekeraars of managers hen tegenhouden. Ook radicaal snoeien in duizenden zorgindicatoren die ziekenhuizen gijzelen in papierwerk, zodat de tijd en energie weer ten goede komen aan de patiënt in plaats van aan administratie. ================================================================================================== GroenLinks-PvdA: eigen risico stapsgewijs afschaffen en zorg op een andere manier financieren waarbij de rijkste Nederlanders meer gaan betalen en middenklasse minder. Waar je ook woont, de ambulance moet je altijd op tijd kunnen bereiken, ziekenhuis in de buurt. Behoud van streekziekenhuizen. Samenwerking boven marktwerking. De acute zorg financieren op basis van beschikbaarheid en niet langer per verrichte handeling. In de zorg is nog te vaak sprake van concurrentie in plaats van samenwerking. Dat is op termijn niet houdbaar, leidt tot bureaucratie en maakt preventie minder aantrekkelijk. We pakken de doorgeschoten marktwerking aan en passen het zorgstelsel aan zodat samenwerking loont. We stimuleren samenwerking tussen het sociaal domein, de zorg en zorgverzekeraars. Bemoeizorg moet structureel beschikbaar zijn in alle gemeenten en landelijk worden bekostigd. Per regio krijgt één verzekeraar de regie en maakt afspraken met zorgaanbieders. Zij bieden één of twee overzichtelijke basisverzekeringen aan, in plaats van het huidige oerwoud aan zorgpolissen. =================================================================================================== JA21: de verlaging eigen risico teruggedraaid en zorg bekostigen op basis van uitkomsten en toegankelijkheid in plaats van productie. Voor regionale zorgbudgettering en ziekenhuizen sturen op het leveren van noodzakelijke zorg op basis van een simpel systeem van zorguitkomsten (overleven en kwaliteit van leven) en toegangstijden. In de zorg dienen patiënt en zorgverlener centraal te staan. Regionale zorgbudgettering. Gemeenten meer ruimte geven voor passende uitvoering van verplichtingen op lokaal niveau, zonder extra bezuinigingen vanuit het Rijk. =================================================================================================== NSC: in plaats van halvering eigen risico kiezen voor een beperkte eigen bijdrage van € 80 per behandeling met een maximum van € 385. Geen last bij burgers van bureaucratische schotten in organisatie en financiering van zorg. Zorgaanbieders bieden daarom integraal zorg aan, over de grenzen van de verschillende wetten en financieringsbronnen heen. Niet-complexe ziekenhuiszorg wordt regionaal georganiseerd, met behoud van streekziekenhuizen. Centralisatie bij topklinische laagfrequente behandelingen. We bouwen voort op IZA en AZWA. Met een regionaal samenhangend zorgaanbod, waarbij zorgaanbieders, zorgverzekeraars, welzijnswerk en overheden bindende afspraken maken over de toegankelijkheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid. Mensen mogen niet klem komen te zitten tussen ‘zorgproducten’ en/of bureaucratische schotten bij organisatie of financiering. Zorgaanbieders bieden daarom integraal zorg aan, samen organiseren zij een knooppunt waar alle woon- en zorgvragen uit de regio voor jeugd en volwassenen bij elkaar komen. Dit ongeacht of het gaat om uit- en instroom vanuit psychiatrie, forensische zorg, verslavingszorg of beschermd wonen. =================================================================================================== Partij voor de Dieren: Eigen risico wordt afgeschaft. De inkomensafhankelijke bijdrage gaat omhoog. Zorgfonds met uitgebreide dekking, ook voor mondzorg, fysiotherapie en (definitieve) anticonceptie. De zorg is geen markt, maar een basisvoorziening. Marktwerking jaagt kosten op, legt druk op zorgverleners en leidt af van waar het echt om zou moeten draaien: goede zorg voor iedereen. We halen marktwerking daarom zo veel als kan uit de zorg en verdelen de kosten eerlijk. Het huidige bekostigingssysteem beloont volume en complexiteit: meer of duurdere behandelingen leveren meer op voor de zorgaanbieder. Daardoor verschuift de aandacht van passende zorg naar productie, wat de zorg duurder maakt en leidt tot bezuinigingen. En deze bezuinigingen raken vooral mensen met een laag inkomen of zorgen voor een langere wachttijd. Essentiële zorg – zoals ouderenzorg of huisartsenzorg – hoort niet afhankelijk te zijn van marktprikkels. We organiseren deze zorg daarom als publieke basisvoorziening, lokaal en toegankelijk voor iedereen. Zorgverzekeraars hebben te veel macht gekregen en doen onvoldoende aan preventie. Zorgverzekeraars verliezen hun sturende rol. Tot het zorgfonds volledig is ingevoerd, beperken we hun invloed op zorginkoop, selectie en controle. ==================================================================================================== PVV: het eigen risico wordt volledig afgeschaft, de ziektekostenpremie stijgt hierdoor niet. De PVV heeft een groot hart voor regionale ziekenhuizen. Deze regionale ziekenhuizen hebben belangrijke afdelingen: van een intensive care tot de spoedeisende hulp, geboortezorg of andere verpleegafdelingen. Het kan niet zo zijn dat mensen voor deze zorg onnodig lang naar een ander ziekenhuis moeten rijden. Wij vinden dat deze afdelingen nooit vanwege financiële problemen afgeschaald of gesloten mogen worden. De overheid krijgt hierover weer zeggenschap. Zodra een zorgafdeling in geldnood zit, moet de overheid wat ons betreft bijspringen. Acute zorg wordt uit de marktwerking gehaald. =================================================================================================== SGP: zorg die niet-bewezen effectief is, wordt niet (langer) collectief gefinancierd. Het recht om te kunnen kiezen voor identiteitsgebonden zorg blijft wettelijk én in de praktijk gewaarborgd. Dit geldt voor alle zorgwetten. Regionalisering mag niet ten koste gaan van goede zorgaanbieders met landelijke dekking. In plaats van een grote stelselwijziging knelpunten in en tussen de zorgwetten aanpakken. Beleidsvrijheid voor gemeenten blijft gewaarborgd. Concentratie van (hoog) specialistische zorg als een middel om kwaliteit van zorg te behouden of te verbeteren, maar nooit als doel op zich. Bij concentratie zijn ziekenhuizen koersbepalend. Er komen regionale afspraken over de beschikbaarheid en financiering van cruciale ggz. =================================================================================================== SP: ziekenhuizen financieren op basis van zorgbehoefte, niet per verrichting. De zorg wordt weer publiek, weer collectief, eerlijk en toegankelijk. Het eigen risico schaffen we af, zodat zorg gratis is op het moment dat je hiervan gebruikmaakt. Er komt een nationaal zorgfonds, waarin ook de tandarts, de fysio therapeut en de ggz zijn opgenomen. Dit vervangt de huidige commerciële zorgverzekeraars, zodat zorgverleners met minder bureaucratie te maken hebben. Zorgpremies worden inkomensafhankelijk waardoor 80 procent van Nederland erop vooruitgaat. Mensen met een laag en middeninkomen betalen daardoor minder en hoeven daarom ook geen zorgtoeslag meer aan te vragen. We stoppen met aanbestedingen, verbieden budgetplafonds, verbieden winstuitkering in de zorg en halen financiële belangen van bestuurders uit zorginstellingen. Geld voor zorg gaat naar mensen en niet naar winsten, consultants of vastgoedtrucs. Dat betekent meer zorg en minder verspilling, omdat gezondheid altijd voor winstbejag moet gaan. Ziekenhuizen, huisartsenposten en spoedeisende-hulpafdelingen blijven behouden, óók in krimpregio’s. Waar zorg verdween, brengen we die terug. De rijksoverheid krijgt de wettelijke plicht om te zorgen voor een evenwichtige spreiding van toegankelijke zorgvoorzieningen in alle regio’s. Specialisten gaan in loondienst en ziekenhuizen worden gefinancierd op basis van zorgbehoefte. Kraamzorg blijft behouden. ================================================================================================== Volt: perverse prikkels moeten uit de zorgfinanciering. Het moet lonend zijn om patiënten en cliënten te helpen, te begeleiden en te genezen. Toewerken naar een eenvoudiger (financieel) zorgsysteem, dat samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid stimuleert. Zorginkopers hoeven alleen in te kopen, te betalen en fraude op te sporen. De waarborgen in het systeem, waar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Nationale Zorgautoriteit, Zorginstituut Nederland, Autoriteit Consument & Markt, voor verantwoordelijk zijn, blijven bestaan en worden indien nodig uitgebreid. ================================================================================================== VVD: verlaging eigen risico terugdraaien en kijken of een verhoging nodig is om premies betaalbaar te houden. Niet-gecontracteerde zorg beperken en op termijn volledig afbouwen.Patiëntrecht op beschikbare informatie over kwaliteit en lengte wachtlijsten. We verplichten zorgaanbieders daarom om kwaliteitsinformatie en informatie over wachtlijsten toegankelijk te maken voor onderzoeksinstellingen, toezichthouders en financiers. Op basis van deze gebundelde informatie kunnen patiënten onderbouwd kiezen tussen regionale zorg dichtbij of gespecialiseerde zorg verder weg. Afspraken tussen zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten met de welzijn- en zorgaanbieders dienen altijd te gaan over de balans tussen kwaliteit, toegankelijkheid en de betaalbaarheid van zorg. Door in samenwerking tussen deze partijen langetermijncontracten te sluiten, kan welzijn en zorg in een regio structureel worden verbeterd. Eenvoudige ziekenhuisingrepen zo mogelijk dichtbij huis. Complexe zorg wordt geconcentreerd op aantal centrale plekken, zodat artsen meer kunnen specialiseren en de kwaliteit constant beter wordt. De lappendeken van de zorg met vier organiserende principes (wijk, gemeente, regio, landelijk), vijf verschillende financieringsstromen (Zvw, Wlz, Wmo, Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid) en acht sectoren (publieke gezondheid, welzijn, huisartsen, gehandicaptenzorg, ggz, ouderenzorg en algemene ziekenhuizen, revalidatiecentra en academische ziekenhuizen) moet worden opgeschud, omdat deze historisch gegroeide indeling ketensamenwerking en innovatie onmogelijk maakt. |
Aan verkiezingen en politieke keuzes gerelateerde eerdere blogs:
14.11.2023: Verkiezingen 2023: van beloven nu naar handelen straks (zorgitems + CPB-KiK)
27.11.2023: Zorgparagraaf grootste politieke partij juist nu onder vergrootglas (2. 5ml.kiezer/37zetels)
19.12.2023: Hoe macro-economische aspecten de spreekkamer binnendringen (TWMZ/ombuigingen)
17.01.2024: Een brief aan de informateur (serie brieven aan Plasterk met vooral sectoradviezen)
07.05.2024: Raad van State vraagt toelichting bij wijziging wetsvoorstel artikel 13 Zvw
11.05.2024: Aanpak óf behoud eigen risico basisverzekering heeft altijd neveneffecten (premie)
18.05.2024: Zorgparagraaf hoofdlijnenakkoord toont juist weinig lef (program kabinet Wilders 1)
03.06.2024: “De zorg voor morgen begint vandaag” (motto VTV-2024 i.c.m. regeerakkoord/preventie)
20.06.2024: (Weer) waarschuwingen uit zorgveld bij wijziging Art. 13 Zorgverzekeringswet
28.06.2024: Zorgcontractering als speelbal van beleid (wijzigingen zorgcontractering: Mous/Maverick)
02.07.2024: Een nieuwe minister gaat beginnen (met Fleur Agema bij VWS + start, kabinet Schoof)
04.09.2024: Zorgverzekeringswet wijzigen betekent eerst de noodzaak ervan inzien (update 2024)
18.09.2024: Onder de loep: Regeerprogramma en Rijksbegroting VWS 2025 kabinet Schoof
24.09.2024: Wat zegt de zorgpremie 2025 over de zorg in komend jaar? (tekorten/wachtlijst)
09.12.2024: Promovendus ziet financiële risico’s doorgeschoven worden naar zorgorganisaties
14.02.2025: Verouderde wetgeving rond tuchtrecht steunt niemand (uitspraken/evaluatie aanstaande)
27.02.2025: Verscherpt toezicht CZ legt ook functioneren NZa onder vergrootglas (resultaat)
29.03.2025: In afwachting van AZWA (het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord/ + IZA/sociaal domein)
03.06.2025: Budgetonderschrijding IZA-sectoren vooral zichtbaar bij wijkverpleging (€€Rijk/AR)
07.06.2025: Beperkte waarde financieel resultaat bij zorgverzekeraars (2024/taak-zorgplicht!)
11.06.2025: Hoofdlijnenakkoord ouderenzorg biedt oudere Wlz-verzekerde (veel) onzekerheid
22.07.2025: Ook in AZWA worden scherpe beleidskeuzes vooruitgeschoven (BO/21 partij/30 pnt.)
28.07.2025: Ondertekenen AZWA in instabiele tijd is een dilemma (1) (financieel/veel contextitems)
16.08.2025: Regel financiering organisatie/infrastructuur eerste lijn via werkvloer (RESV/wijkzorg)
03.09.2025: Snelle aanstelling staatscommissie moet zorg redden (AZWA/HLO-besluit+8 processtappen)
09.09.2025: Ondertekenen AZWA in instabiele tijd is een dilemma (2) (financieel/veel contextitems)
22.09.2025: Regulering winstuitkering zorg (winstuitkering, commercie,
Hallo Anton,
Het blijkt dat nog steeds weinig ‘deskundigen’ echt weten hoe en waarom we dit huidige zorgstelsel hebben. Je schreef er lang geleden een blog over. Misschien is het nuttig deze blog weer even onder de aandacht te brengen.